हवामान बदलाचा फटका : ऊस पिकाला वेळेआधीच तुरे, शेतकरी चिंतेत.

 

संतोष फुलारी @ भेंडा ग्रामीण प्रतिनिधि

हवामानातील सातत्याने होत असलेल्या बदलांचा थेट परिणाम शेतीवर होत असल्याचे चित्र सध्या ग्रामीण भागात दिसून येत आहे. यंदाच्या हंगामात अनेक भागांत ऊस पिकाला अपेक्षेपेक्षा लवकर तुरे (फुलोरा) फुटल्याचे दिसून येत आहे. यामुळे ऊस उत्पादक शेतकरी आर्थिक नुकसानीच्या भीतीने चिंतेत सापडले आहेत.

साधारणतः ऊस पिकाला ठरावीक कालावधीनंतर आणि विशिष्ट हवामान परिस्थितीत तुरे येतात. मात्र यंदा हिवाळ्यातही उष्णतेचे प्रमाण जास्त राहणे, तापमानातील चढ-उतार, कमी थंडी, धुके तसेच पावसाचा अनियमित काळ यामुळे ऊस पिकाच्या वाढीवर प्रतिकूल परिणाम झाला आहे. परिणामी अनेक शेतांमध्ये ऊसाला अकाली तुरे फुटल्याचे दिसत आहे.

तज्ञांच्या मते, हवामान बदलामुळे दिवस-रात्रीच्या तापमानात मोठी तफावत निर्माण होत आहे. यासोबतच पाण्याचा ताण, जमिनीतील अन्नद्रव्यांची कमतरता आणि बदलते हवामान हे तुरे येण्याची प्रमुख कारणे ठरत आहेत. ऊसाला तुरे फुटल्यास त्यातील साखरेचे प्रमाण कमी होते. त्यामुळे वजन घटते तसेच साखर उताऱ्यावरही विपरीत परिणाम होतो. याचा थेट फटका शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नाला बसतो.

शेतकऱ्यांनी सांगितले की, ऊस लागवडीसाठी केलेला खर्च मोठा असतो. मात्र तुरे आल्याने अपेक्षित उत्पादन मिळेल की नाही, याबाबत अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. काही भागांत ऊस तोड लवकर करावी लागण्याची वेळ येऊ शकते, तर काही ठिकाणी नुकसान टाळण्यासाठी अतिरिक्त खर्च करावा लागत आहे.

कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना मार्गदर्शन करताना सांगितले आहे की, तुरे आलेल्या ऊस पिकावर योग्य व्यवस्थापन करणे आवश्यक आहे. संतुलित खतांचा वापर, पाण्याचे योग्य नियोजन तसेच तज्ञांचा सल्ला घेऊन उपाययोजना केल्यास नुकसान काही प्रमाणात कमी करता येऊ शकते.

एकंदरीत, हवामान बदलाचा गंभीर परिणाम शेतीवर होत असल्याचे हे आणखी एक उदाहरण आहे. भविष्यात अशा समस्यांचा सामना करण्यासाठी शाश्वत शेती पद्धती, संशोधन आणि शेतकऱ्यांना वेळेवर मार्गदर्शन देणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे मत व्यक्त केले जात आहे.